Chemie en beauty? Een koppel dat de tijd trotseert.

Chemie en beauty? Een koppel dat de tijd trotseert.

Dat de mens zich graag mooi maakt, is van alle tijden. Make-up heeft dan ook een lange en rijke geschiedenis. De afbeeldingen van Cleopatra en Egyptische muurschilderingen getuigen hiervan. Door natuurlijke producten zoals henna, gele- en rode oker, kopersulfaat met olie en/of water te mengen, fabriceerden de Egyptenaren een substantie waarmee ze zich opmaakten en hun uiterlijke imperfecties wisten weg te werken.

 

Recent onderzoek toont aan dat zelfs Neanderthalers al een soort make-up gebruikten.
In Murcia, een provincie in Zuid-Spanje, ontdekten archeologen schelpen die onze voorouders gebruikten om een bepaald geel pigment in te bewaren. De onderzoekers gaan ervan uit dat dit pigment gebruikt werd als een foundation. En wat hun ontdekking echt wel bijzonder maakt, is dat er naast het gele pigment ook een rood poeder en kleine deeltjes van zwart glinsterend materiaal gevonden werd. De Neanderthalers wilden dus – net als wij –
er graag goed uitzien.

In het oude China vertellen afbeeldingen waarop de keizer en z’n concubines te zien zijn,
ons dat ze ook in het Verre Oosten al vele eeuwen geleden make-up gebruikten. Met een combinatie van krijt, kalk en cyanide konden ze het gelaat van vrouwen een witte tint gaven. Het toont hoe smaken verschillen en met de tijd evolueren.

 

 


Chemie als hefboom

Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw werd make-up niet langer van natuurlijke producten gemaakt. Steeds meer werden plantenextracten samen met chemische kleurstoffen gemengd. Het was het prille begin van de huidige spitstechnologie waarmee vandaag maquillage gefabriceerd wordt.

Een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de make-up is het jaar 1913. In dat jaar bedenkt een Amerikaanse chemicus de allereerste mascara. Z’n drijfveer? Z’n zus een handje toesteken bij het vinden van een lief! De mascara die hij fabriceerde, noemde hij dan ook naar z’n zus, Mabel. Z’n formule werd een groot succes en lag aan de basis van het wereldbekende cosmeticamerk, Maybelinne.

Een cocktail van allerlei stoffen

Zullen we even dieper ingaan op wat de basis van make-up is? Waaruit bestaat make-up precies? Eerst en vooral mag je ervan op aan dat je in iedere oogschaduw, lippenstift en mascara chemische stoffen zal aantreffen die ervoor zorgen dat je de make-up zo lang mogelijk kan bewaren.

De basis ingrediënten zijn koolstofsulfaat en water. Telkens wanneer je deze bestanddelen bij elkaar voegt, krijg je een goedje dat de basis van make-up vormt. Daaraan worden wel nog andere stoffen zoals oxiden, zuren, alkaliën, kleurstoffen, emulgatoren en conserveermiddelen toegevoegd. Of er verschillen zijn in de samenstelling van make-up? Zeker weten. Het is ook de reden waarom je bij bepaalde cosmeticaproducten allergische reacties kan krijgen en bij andere niet.

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Dierproeven?

En hoe zit het nu met dierproeven? Mag cosmetica nog getest worden op dieren? In 2013 stuurde de Europese Commissie in Brussel een duidelijk signaal: het volledige verkoopverbod van cosmetica die op dierproeven getest worden, ging van kracht.
Als je weet dat in 2004 Europese fabrikanten nog bijna 9000 dieren gebruikten bij de ontwikkeling van maquillage, dan weet je dat deze beslissing een gigantische stap vooruit is.

How about tatoes?

Als we het anno 2018 over make-up hebben, kunnen we er niet omheen dat heel wat mensen ervan houden om zich met tatoeages te tooien. Maar hoe gezond is dat?
Als we naar de tatoeage-inkt kijken, dan zien we dat die zeer divers is. De samenstelling varieert van eenvoudige koolstof die met water gemengd wordt tot allerlei mengsels van metaalzouten, synthetische pigmenten en kunstharsen.

Complexer dan je denkt

In lang vervlogen tijden bestond tatoeage-inkt vooral uit koolstof, mineralen en plantenextracten. Vandaag heb je te maken met veel complexere en kleurrijke mengsels.
In moderne tatoeage-inkt tref je meerdere kleurstoffen die als typische eigenschap hebben dat ze bepaalde delen van het zichtbare lichtspectrum absorberen. Die kleurstoffen zijn gemengd met water, glycerol (1,2,3-propaantriol) en allerlei andere stoffen zoals onder meer harsen en plastics. Belangrijk om weten is dat tatoeage-inkt geen oplosbare inkt is maar een emulsie van niet-oplosbare kleine kleurstofdeeltjes.

Gezondheidsrisico’s?

Nu we weten dat een tatoeage een onderhuids ingebrachte mix van metaalzouten, complexe organische kleurstoffen en andere stoffen is, stelt zich een voor de hand liggende vraag: hoe (on)gezond is de levenslange blootstelling aan al deze lichaamsvreemde stoffen?
Een pasklaar antwoord op die vraag is er nog niet. Hoewel er aanwijzingen zijn dat bepaalde van die stoffen kankerverwekkend kunnen zijn, bestaat er hier nog geen bewijs van. Omdat kanker zich pas na tientallen jaren openbaart, zullen we de effecten van de sterke toename van tatoeages pas binnen vele jaren kennen.

Gezonde make-up

De voorbije jaren zijn gezonde make-up producten een hot item. Denk maar aan al
de lectuur over de schadelijke effecten van lood, arsenicum en andere gevaarlijke stoffen in oogschaduw of lippenstift. Ook besmetting van make-up producten door schimmels of bacteriën is een fenomeen waarover heel wat geschreven wordt. Wat doet een mens met al die verontrustende berichtgeving? Je gezond verstand bewaren! En een paar vuistregels hanteren zoals: bewaar je foundation niet langer dan een jaar. Voor je vloeibare eyeliner en lipgloss mag je nog strenger zijn: na 6 maanden wil je die weggooien. En tot slot nog deze gouden tip: als je je zorgen maakt over het lood in je lippenstift, gebruik dan lipgloss. De kans dat daar lood in zit, is veel kleiner. 

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!