Chemie van de liefde

Chemie van de liefde

Hartjes. Als we verliefd zijn, tekenen we ze. Als 14 februari dichterbij sluipt, hangt de hele wereld er vol mee. Hartjes zijn het universeel symbool voor de liefde, maar dat is fout: liefde zit niet in het hart. Liefde zit in het brein. In plaats van de ‘Heartbreaker’ waar Justin Bieber over zingt of de ‘Shape of my heart’ van de Backstreet Boys, moet het dus eigenlijk ‘Brainbreaker’ of ‘Shape of my brain’ zijn.

Het brein aan het stuur

Het échte controlecentrum van al die vlinders in je buik zit in je hersenen. Die produceren een reeks stofjes die je volledig van slag brengen of die er voor zorgen dat je aan niets anders meer denkt dan aan je lief. Maar welke stofjes zijn dat? En wat doen ze me je?

Aangetrokken

Je ziet iemand en voelt je plots aangetrokken tot hem of haar. Je bent waarschijnlijk een beetje opgewonden en krijgt meer energie. Dat is het hormoon testosteron of oestrogeen dat spreekt, geholpen door een vleugje feremonen. Feremonen zijn een verzamelnaam voor alle stofjes en geuren die rond ons hangen (van jezelf hé, niet van een deodorant) en die geuren spelen naast testosteron en oestrogeen een rol in de aantrekking tussen mensen.

Testosteron, oestrogeen en feremonen leggen dus de eerste band tussen mensen. Ze zorgen voor de eerste motivatie om voor een andere partner te gaan. Pas als het ‘klikt’, gaat je brein over tot het echte werk: dan produceert het een stof die qua effect nog het meeste lijkt op cocaïne.

Je komt nu in een fase waarbij je aan weinig anders denkt dan aan je lief. Je bent platgeslagen met verliefdheid en loopt op een roze wolk.

Verliefd tot over je oren

Dopamine is voor het grootste deel verantwoordelijk voor dat verliefde, zwevende gevoel en stimuleert een systeem van verlangen en beloning.

Er is verlangen als je niet bij je lief bent en de beloning is een golf van plezier als je hem of haar dan toch ziet. Je energieniveau stijgt, je hebt minder slaap en eten nodig en je aandacht is gefocust op slechts één ding: je lief.

Dopamine werkt écht een beetje als drugs: het is verslavend, je hebt altijd meer nodig om dezelfde rush op te wekken en je gaat er actief naar op zoek. Als je elkaar in deze fase van de relatie plots moet missen (omdat de ander op reis gaat bijvoorbeeld), vertoon je waarschijnlijk ook ontwenningsverschijnselen.

Maar dopamine staat niet alleen in die waanzinnige liefdescocktail.

Adrenaline zorgt voor hartkloppingen, vlinders in de buik, zwetende handen, opwinding en energie. Eigenlijk sta je in deze fase gewoon onder een heleboel stress. Als je onverwacht je lief op straat tegenkomt, begin je te zweten, begint je hart harder te pompen en wordt je mond droog.

Serotonine - of beter: een tekort aan serotonine - zorgt er ook voor dat je aan niets anders denkt dan aan je lief. Je remmingen vallen wat weg, je relatie lijkt perfect en de ander kan niets fout doen. Het zorgt ervoor dat we samen blijven tot de volgende fase van de relatie intreedt: die van de hechting.

Blijvende liefde

Het is heerlijk om tot over je oren verliefd te zijn, maar echt gezond is het niet. Omdat je lichaam niet altijd onder invloed van dopamine en adrenaline kan blijven (dat is niet zo goed voor je hart), laten de hersenen nu een minder extreem hormoon op je los: oxytocine.

Oxytocine vervangt na verloop van tijd de dopamine en adrenaline in je verliefde lichaam. Na iets tussen anderhalf en drie jaar stuikt de dopamineproductie in je brein in elkaar en zakt de eerste hevige verliefdheid weg om plaats te maken voor iets dat je lichaam langer kan dragen: blijvende liefde en hechting.

Oxytocine komt ook in massa’s vrij tijdens een vrijpartij of tijdens een bevalling. Het zorgt voor een diepere band tussen man en vrouw - of in het geval van de bevalling: tussen moeder en kind.

Blijvende liefde en gehechtheid hebben we dus te danken aan het ‘knuffelhormoon’ oxytocine. Daarom dat deze leuke afbeeldingen de ronde doen op het internet. De moleculaire structuur is uiteraard oxytocine.

Tot slot komt tijdens de seks ook vasopressine vrij. Dat speelt een rol bij agressie, bloeddruk en vrijgevigheid, maar belangrijker: het zorgt ervoor dat we monogaam blijven. Dat wil zeggen: trouw bij dezelfde partner. Hoe meer vasopressine, hoe trouwer we zijn aan onze partner.

En zo zorgen oxytocine en vasopressine ervoor dat we (voor altijd?) samenblijven nadat de eerste verliefdheid is weggezakt.

Je hormonen zijn dus voor heel wat verantwoordelijk, maar iets zegt ons dat het excuus “Ik ben vreemd gegaan, want mijn Vasopressine-niveau’s lagen zo laag”, je niet zal helpen.

Je kan niet alles op de chemie van de liefde steken.

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?