De cyborgs leven al onder ons!

De cyborgs leven al onder ons!

Ze worden cyborgs genoemd. Ze zijn half mens, half machine ... De elektronica is er zonet in geslaagd om hun disfunctionerende lichaam, vaak hun eigen zenuwsysteem en zelfs hun hersenen te vervolledigen. In Hollywoodfilms zoals Superwoman, Robocop, I Robot worden ze voorgesteld als supermensen. Vaak zijn ze 'vriendelijk' maar al even vaak 'kwaadaardig'. Rest de vraag: cyborgs, fictie of realiteit?

Het antwoord vindt u (gedeeltelijk) in Luik. Meer bepaald op de tentoonstelling 'Ik zal 20 jaar oud zijn in 2030' die onder andere aandacht heeft voor het thema van de 'verbeterde mens'. Welnu, De cyborgs leven al onder ons! Maar opgelet, ze gelijken in niets op de helden van het witte doek. In de echte wereld blijven ze zo goed als onopgemerkt. Deze verbeterde mensen profiteren van de laatste ontwikkelingen in de wetenschap. Fantastische ontwikkelingen, maar niet echt in de 'Hollywoodstijl'.

In een park, op de metro, op de trein, op straat, ...

Waarover spreken we eigenlijk als we het over cyborgs hebben? De naam is oorspronkelijk een Engelse term en is afkomstig van de samentrekking van de woorden 'cybernetic' en 'organism' (cybernetisch organisme). Cybernetica is de wetenschap van autonome mechanismen, machines die zichzelf besturen. Concreet betekent dit dat cybernetica veeleer verwijst naar robots, naar artificiële intelligente machines. En als we deze cybernetica koppelen aan een levend organisme, bijvoorbeeld een mens, krijgen we een cyborg.

Moeten we bang zijn?

Eigenlijk worden we omsingeld door cyborgs! De persoon die u op straat kruist en die moeizaam stapt, heeft misschien een kunstbeen. Of de man op een bankje die verdiept is in een boek ... Hij heeft misschien een pacemaker die zijn hartslag regelt. En die andere voorbijganger die precies een elektronisch kastje op de zijkant van zijn schedel heeft. Hij is doof en draagt een binnenoorprothese. Dit elektronische toestel bestaat uit elektroden die in de schedel steken en rechtstreeks de zenuwuiteinden van het inwendige oor stimuleren op basis van de geluiden die aan de buitenkant worden opgevangen. Door deze zenuwuiteinden in het slakkenhuis te stimuleren, maakt het implantaat het mogelijk voor de dove om weer te horen.

Niet echt Robocop dus ... Maar in dit geval is het geen fictie. Al deze personen kunnen worden beschouwd als 'cyborgs 1.0'.

 

Wil je meer weten? Dan klik hier.

"Cyborgs 2.0"

De volgende generatie cyborgs wordt vandaag ontwikkeld! Gespecialiseerde laboratoria werken volop aan de verbetering van meerdere voorzieningen die in staat zijn om bepaalde functies te herstellen bij mensen die deze functies zijn verloren.

Het meest recente en meest spectaculaire voorbeeld is Les Baugh in de Verenigde Staten.
Veertig jaar geleden verloor deze man zijn twee armen in een ongeval. De wetenschappers van het laboratorium voor toegepaste fysica van de Johns Hopkins universiteit zijn erin geslaagd om twee nieuwe armen te maken. Deze armen zijn robotarmen die ter hoogte van de schouder aan zijn lichaam zijn bevestigd. Aan het uiteinde van elke arm bevindt zich een eveneens beweegbare robothand. Maar het bijzondere is dat Les Baugh ze kan besturen ... met zijn gedachten. Hoe is dit mogelijk? Deze Amerikaan heeft een operatie ondergaan waarbij de beschadigde zenuwen die vroeger zijn armen en zijn handen bestuurden, opnieuw werden geactiveerd. En deze zenuwen werden verbonden met zijn prothesen. Precies hier schuilt het technologische hoogstandje. En het werkt! Uiteraard is er een intensieve revalidatie noodzakelijk. Maar voor Les, die al tientallen jaren geen voorwerp meer heeft kunnen vastpakken, is het een heus mirakel ... een cybernetisch mirakel!

In laboratoria over de hele wereld worden momenteel andere technologieën verfijnd die in de mens zijn geïntegreerd. Een voorbeeld hiervan is het artificiële netvlies.  Deze elektronische camera die in het oog van een slechtziende persoon wordt geplaatst, kan hem zijn zicht teruggeven ... Als de verbinding met de hersenen, via de oogzenuw, mogelijk is natuurlijk!

Maar is iemand met een elektronische chip in de hersenen ook een cyborg? Het doel van het implantaat is uiteraard niet om de persoon van op afstand te 'besturen'. Dit soort toestellen dient in de eerste plaats om patiënten die aan neurologische aandoeningen lijden, te verzorgen. Hersenimplantaten, ook wel hersenstimulatoren genoemd (vergelijkbaar met de pacemakers waarvan sprake in het begin van het artikel), kunnen helpen om epilepsieaanvallen te blokkeren, om depressies te bestrijden of ook om verlamde personen terug mobieler te maken.

Prothesen en exoskeletten

De kwestie van exoskeletten is ietwat anders. Deze uitwendige skeletten waarin een persoon kruipt, worden niet echt bestuurd door gedachten. Het betreft veeleer apparaten die de bewegingen van een persoon met een beperking versterken. Het doel: zijn mogelijkheden uitbreiden. Bijvoorbeeld door hem meer kracht te verschaffen om zware voorwerpen te dragen. Met behulp van sensoren reageren exoskeletten op de aanzet tot beweging. De informatie van deze sensoren wordt door het informaticasysteem geanalyseerd en dit systeem bestuurt vervolgens de motoren van het exoskelet. Maar denk nu niet dat je hiermee over een huis springt. Het doel van deze apparatuur is eerder om personen te ondersteunen die in zware omgevingen werken, of patiënten die de werkzaamheid van hun spieren zijn verloren.

Opgelet voor hackers!

Cyborgs leven dus echt al onder ons. En ongetwijfeld zal hun aantal alleen maar toenemen. Op voorwaarde dat we twee 'kleine' technische problemen kunnen oplossen ... Het probleem van de energie en van de veiligheid!

Al deze toestellen hebben energie nodig om te kunnen werken. Doorgaans betreft het elektriciteit om signalen op te vangen, te analyseren en te versterken en om vervolgens de werking van de verschillende toestellen te regelen. Een cyborg 3.0 kan immers niet de hele dag worden aangesloten op het stopcontact van de keuken ...  Er moeten dus nog enkele uitdagingen worden overwonnen om de energie die nodig is voor de goede werking van cyborgs te concentreren in praktische en draagbare batterijen.

De tentoonstelling 'Ik zal 20 jaar oud zijn in 2030' in Luik heeft als rode draad 'de mens van de toekomst'. Maar ze beperkt zich niet tot de evoluties van het lichamelijke omhulsel. Ook de toekomstige omgeving en het dagelijkse leven in de toekomst komen in verschillende zalen aan bod. En wat met de mobiliteit in de toekomst: rijden we allemaal met elektrische fietsen met geolocatie of met een metro of trein zonder bestuurder? Hoe zien intelligente steden eruit?

Wat zeker is, is dat alles aan elkaar zal zijn gekoppeld. Inclusief de verbeterde mens van morgen. Met als bijkomend probleem het risico op hacken. Beeld u maar eens in dat de programma's die cybernetische armen, een kunsthart of een artificieel netvlies besturen, worden gehackt!!!

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!