De ontdekking van vitamine C

De ontdekking van vitamine C

Verser is beter! Maar waarom?

Dat verse voeding beter is dan bewaard voedsel, ontdekten we eeuwen geleden al toen matrozen tijdens lange ontdekkingsreizen massaal scheurbuik kregen. Aten ze regelmatig een sinaasappel of boerenkool, dan bloedde hun tandvlees plots niet meer en voelden ze zich in een mum van tijd beter.

Al snel wisten wetenschappers ook dat een tekort aan vitamine C het échte probleem was.

Maar wat ís vitamine C? En wat doet het juist? En waarom vinden we het alleen in vers eten?

Wat is een vitamine?

Laat ons eerst even uitzoomen: wat is een vitamine eigenlijk? Wel, zodra jij iets in je mond stopt starten er allerlei chemische reacties in je lichaam om het voedsel om te vormen tot brandstof voor je cellen. Vitamines op zichzelf zijn niet voedzaam, maar ze reageren wel met de koolhydraten, eiwitten en vetten in je eten - die wel voedzaam zijn - en ze zorgen ervoor dat die stoffen (sneller) tot bij jouw cellen komen. Zo zijn er 13 verschillende vitamines - van A tot K - die elk op hun eigen manier een dosis brandstof naar de juiste plek in je lichaam brengen.

Vitamine C zorgt ervoor dat de cellen in je huid, beenderen, hart en bloedvaten altijd over de juiste bouwstoffen beschikken om gezond te blijven. De matrozen die maandenlang geen vitamine C aten, hongerden dus gewoon bepaalde cellen in hun lichaam uit, waardoor de bloedvaten in hun tandvlees en organen verzwakten en onherstelbaar scheurden.

Waarom moet je elke dag vitamine C eten?

Vandaag laten we het zo ver niet meer komen en eten we dagelijks twee à drie stukken fruit of groenten. Als volwassene eet je best elke dag 75 milligram vitamine C (dat zijn zo’n 15 kerstomaatjes, of anderhalve sinaasappel als je dat lekkerder vindt). Inderdaad, élke dag. Ons lichaam kan vitamine C immers niet zelf aanmaken of opslaan. Dit komt omdat vitamine C oplost in water. We krijgen het nuttige stofje dus eenvoudigweg via het sap van een kiwi binnen, maar spelen het net zo snel weer kwijt als we naar het toilet gaan.

Gevoelige vitamine

Vers betekent eigenlijk ook liefst rauw. Want in rauwe groenten en fruit zitten de meeste vitamines. Geen liefhebber? Dan kan je ze ook kort stomen. In een kleine hoeveelheid water koken kan ook, maar dan zwemt de vitamine C in het kookvocht en dat is meestal niet zo lekker. Kies je er toch voor om ze te koken, doe het dan kort. Vitamine C is niet tegen warmte.

Naast water en hitte is licht ook een vijand. Om dit gevoelige vitamientje dus zo weinig mogelijk te kwetsen bewaar je je voedsel best donker en koel. Zodra je het wil opeten kun je het snel wassen, daarna pas snijden en meteen opeten.

 

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Als vitamine C zo goed is, waarom ‘vangen’ we het dan niet gewoon in een potje denk jij nu? Dan hoeven we niet elke dag verse groenten en fruit te eten?

Klopt. En dat doen we ook: vitamine C is al verkrijgbaar is pilletjes. Maar toch is dat allemaal niet zo eenvoudig ... Het bewaren vergt wel wat moeite: Fabrikanten moeten hun vitamine C bewaren in donkere potjes om ze te beschermen tegen licht. En ze moeten capsules maken die de vitamines maar geleidelijk vrijgeven (met speciale omhulsels en bolletjes). Anders komt de hoge dosis vitamine C plots vrij maar verlaat ze je lichaam ook meteen weer via urine. En dan heb je dat pilletje voor niets genomen.

Is vitamine C een wondermiddeltje tegen verkoudheid? 

Van vitamine C wordt vaak gezegd dat het een verkoudheid kan voorkomen. Maar dit blijkt niet het geval. Vitamine C kan wel de duur van de verkoudheid verkorten en zorgen dat de klachten minder heftig zijn omdat het de vorming van witte bloedcellen stimuleert. Die witte bloedcellen zijn een belangrijk onderdeel van je immuunsysteem. Onrechtstreeks is vitamine C dus een hulpmiddeltje tegen verkoudheden. Maar je echt genezen, doet het niet.

 

Wist je dat …

… we de stofnaam voor vitamine C - ascorbinezuur -  afgeleid hebben van a (niet) en scorbus (scheurbuik)?
… we één van de weinige zoogdieren zijn die geen vitamine C kunnen aanmaken? Net zoals de cavia, de chimpansee, de vleerhond en een paar vissen en zangvogels.
… we wel andere vitamines aanmaken in ons lichaam? Darmbacteriën maken vitamine K en onze huid maakt vitamine D als we in de zon komen.
… we groenten met veel vitamine C best combineren met linzen, kikkererwten en bonen? Want die zijn rijk aan ijzer en dat is een stof die zich graag doorheen je lichaam laat leiden door vitamine C.

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?