Een fantastisch jaar! Zelfs voor een man die er op school ‘niets van terechtbracht’

Een fantastisch jaar! Zelfs voor een man die er op school ‘niets van terechtbracht’

Wordt het nieuwe jaar beter dan het vorige? Voorlopig kunnen we er alleen maar op hopen. Op het vlak van chemie en materiaalwetenschappen wordt het bepaald niet gemakkelijk om 2017 te overtreffen. De ontdekkingen volgden elkaar het voorbije jaar in snel tempo op. Bovendien zorgde 2017 voor enkele verrassende revelaties.

Neem bijvoorbeeld Jacques Dubochet. Deze glimlachende Zwitserse opa met een witte baard vertelde vorig jaar aan iedereen die het horen wilde dat hij er op school “nooit wat van terechtgebracht had”. Daar moeten we wel aan toevoegen dat de man aan dyslexie lijdt, een probleem waar weinig aandacht aan werd besteed toen hij een kind was.

“Toch was ik een leergierig jongetje”, vertelt hij. “Alles interesseerde me.” “Maar het ging gewoon niet. En naarmate mijn schoolcarrière vorderde, ging het van kwaad naar erger. De middelbare school was één lange lijdensweg. Het gesukkel werd steeds erger en ik presteerde voor alle vakken steeds slechter!”  Uiteindelijk werkte Jacques zijn middelbare school toch af. En daarna ging hij verder studeren.

Waarom vertellen we je dit verhaal? Omdat Jacques Dubochet vorig jaar … de Nobelprijs voor Scheikunde won! De hoogst denkbare onderscheiding voor een wetenschapper. Wat heeft deze man, die er op school zogezegd niets van terechtbracht, dan wel gedaan om zo’n prestigieuze prijs in de wacht te slepen?

Samen met twee Amerikaanse wetenschappers bracht hij een revolutie teweeg in de microscopie. Hij zorgde ervoor dat de beelden die onder een elektronische microscoop bekeken worden, van hogere kwaliteit zijn. Maar aan de microscopen zelf veranderde Jacques Dubochet niets. Om ervoor te zorgen dat wetenschappers overal ter wereld nu onder hun microscoop kunnen zien hoe proteïnen zich vouwen, verbeterde hij niet de microscoop maar de stalen die worden bekeken. De kwaliteit van de microscopische beeldvorming ging er dus spectaculair op vooruit dankzij een betere voorbereiding van de stalen. Wat is het geheim? Dubochet ontwikkelde een techniek om biologische stalen die men onder een elektronische microscoop wil bestuderen, snel te koelen. Deze techniek noemen we ‘cryogenisatie’. Het voordeel van deze methode is dat de stalen niet vernietigd worden. Dat was namelijk het probleem bij de klassieke bevriezingsmethode die men vroeger gebruikte: cellen en moleculen ‘ontploften’ dan.

Er niets van terechtbrengen op school en toch maar mooi een Nobelprijs winnen … Denk daar maar eens aan als het een keertje niet zo goed lukt op school!

Klik op de knop hieronder en ontdek nog meer uitvindingen uit 2017.

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Spieren uit de 3D-printer

Naast deze beroemde Nobelprijswinnaar waren er het voorbije jaar nog meer uitvinders in topvorm: we noteerden uitvindingen op het vlak van chemie, levende materie en materialen. Een voorbeeld? In de Verenigde Staten werd een nieuwe soort robotspieren ontwikkeld. Deze robotspieren bestaan uit een origamiskelet dat in een plastic zak zit. Die kan worden opgeblazen en weer vacuüm worden getrokken.

Het origamiskelet, dat gewoon uit een 3D-printer rolt, wordt geactiveerd door lucht of een vloeistof in de zak te injecteren. Het kan dan alles wat onze eigen spieren ook kunnen: een gewicht optillen, een voorwerp vastgrijpen of omdraaien enz. En de kers op de taart: deze robotspieren kunnen tot duizend keer hun eigen gewicht tillen! In gevaarlijke of moeilijke omstandigheden kunnen ze de mens dus vervangen of helpen.

 

De sterkste handschoenen van de hele wereld

Ook in Chili haalde een uitvinding het nieuws in 2017. Daar werden de sterkste handschoenen ter wereld ontwikkeld. Ze zijn veel beter bestand tegen scherpe voorwerpen en stoten dan alle andere handschoenen, en toch zijn ze erg soepel. Ideaal voor arbeiders die veilig willen werken of … om je eigen handen te beschermen! Het geheim van deze handschoenen? Ze zijn gemaakt van een nieuw materiaal waarin nitrilrubber (een soepele kunststofverbinding) en katoen zit. Aan de buitenkant zit dan weer geitenleer. Het nadeel? Met deze handschoenen heb je geen enkel excuus meer om je klusjes in de tuin af te wimpelen …

 

Elektriciteit opslaan in een vloeistof

Je weet wellicht dat water en elektriciteit niet echt goeie vrienden zijn. Het kan zelfs heel gevaarlijk worden als ze bij elkaar in de buurt komen. Toch zijn in Zweden onderzoekers aan de Chalmers-universiteit erin geslaagd om elektriciteit te produceren en zelfs op te slaan in een vloeistof.
Toegegeven, het is geen water. De onderzoekers gebruiken een vloeibare chemische samenstelling waarin rutheniummoleculen zitten. Deze vloeistof wordt bovendien niet meteen met elektriciteit geladen, maar met energie afkomstig van zonnestralen. Het systeem doet een beetje denken aan dat van de klassieke fotovoltaïsche cellen die licht in elektriciteit omzetten.
De Zweedse vloeibare batterij werkt ongeveer op dezelfde manier. Alleen wordt de lichtenergie, die de batterij in de vorm van elektriciteit afgeeft, hier in een vloeistof opgevangen en opgeslagen. Zo krijg je dus een soort vloeibare batterij die je met zonne-energie kunt opladen. Ongelooflijk, niet?

Kamerplanten die je bureau verlichten

En nu we het toch over energie hebben: wat zou je ervan denken om op een dag je bureau te verlichten met … een kamerplant? Het is geen domme vraag. Amerikaanse onderzoekers hebben net een methode ontwikkeld waardoor de bladeren van bepaalde planten licht kunnen geven. Hoe ze dat voor mekaar krijgen? In de bladeren van de planten stoppen ze nanopartikels die precies dezelfde chemische reactie uitlokken die we ook bij glimwormen zien. Glimwormen zijn kleine insectjes die ’s nachts kunnen oplichten.

=> Link: zie Breaking Science in verband met lichtgevende insecten 


Het interessante aan deze methode is dat je een plant niet genetisch hoeft te wijzigen om hem te doen oplichten in het donker. Het volstaat om de plant luciferine te laten opnemen. Dat doe je door hem onder te dompelen in een vloeistof vol nanopartikels die met deze verbinding geladen zijn. Deze proteïne reageert met het enzym luciferase, waardoor licht wordt afgegeven.

De eerste tests zijn indrukwekkend. De onderzoekers slaagden erin om waterkersblaadjes maar liefst vier uur lang licht te laten geven! Ze hoeven er nu alleen nog maar een schakelaar bij te verzinnen.

Wie zei ook weer dat chemie een dooie boel was? Als je ziet wat scheikundigen in 2017 allemaal voor mekaar kregen (en dan hadden we het nog maar over enkele van de nieuwste uitvindingen), vraag je je af wat 2018 nog allemaal voor ons in petto heeft. We houden je op de hoogte!

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!