Fotografie? Dat is pure chemie!

Fotografie? Dat is pure chemie!

Als je aan fotografie denkt, wil je waarschijnlijk spontaan naar je smartphone grijpen. Want fotografie dat is toch gewoon eventjes een knop aanklikken en kijk ... daar is het beeld dat je wil hebben. Inderdaad, zo eenvoudig en vanzelfsprekend is fotografie vandaag. Maar wist je dat fotografie een lange geschiedenis heeft en eigenlijk één en al chemie is?

Niet echt overtuigd? Luister dan naar wat Dennis Van Landeghem, organisator van workshops fotografie in Technopolis, hierover te vertellen heeft. “Het zal je misschien verbazen maar eigenlijk maakten mensen in de 19de eeuw al selfies. Alleen deden ze dat toen niet digitaal maar via een metalen plaatje. Zal ik je even meenemen naar de tijd van toen en tonen hoe ze er vroeger in slaagden om met een aluminium plaatje, wat zout en zilvernitraat zichzelf te vereeuwigen?”

 

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Stap 1: het plaatje lichtgevoelig maken of Ontdek het wonder der fotografie Heb je al gehoord van ‘natte plaat fotografie’? Het is een procedé waarbij je de wonderen der fotografie met je eigen ogen kan vaststellen. Hoe werkt het? Het begint met een metalen plaatje lichtgevoelig te maken door er collodium op te gieten. Dennis legt uit hoe je dit vakkundig doet. “Giet het collodium langzaam in het midden van het plaatje waar het een cirkelvormig plasje zal vormen. Laat het plaatje voorover hellen zodat het plasje vloeistof zich mooi over de hele oppervlakte verspreidt. ”

Stap 2: in de donkere kamer of Lichten uit! Nu het plaatje bedekt is met collodium, is het moment aangebroken om een donkere kamer te creëren. Doe de lichten maar uit. “Eenmaal het donker is, dompel je het plaatje in een bad met zilvernitraat. Na twee minuten is het tijd om het plaatje eruit te halen en in je fototoestel te steken. Vergeet niet het plaatje met een papieren doekje te drogen vooraleer je het in de houder van de camera plaatst.” Wat is er zo bijzonder aan zilvernitraat? Het zijn zilverzouten die onder invloed van het licht tot zilverkristallen zullen transformeren en die ervoor zullen zorgen dat er een beeld op je plaatje zal ontstaan. Maar om dat beeld te krijgen, hebben we licht nodig.

 

 

Stap 3: laat het licht binnenstromen of Flitslichten aan! Wat heb je nodig? Een fototoestel met schuiver waarin je een plaatje kan aanbrengen, belichting en – als het even kan – flitsapparatuur. “Bij het maken van dit soort foto’s wil je een optimale belichtingstijd. Dit is de tijdsspanne waarbinnen het licht kan binnenstromen en je plaatje aan het licht wordt blootgesteld. Hou er rekening mee dat een te korte belichtingstijd voor onderbelichting zorgt en een te lange belichtingstijd voor overbelichting. Ga voor het juiste midden.”

Stap 4: het ontwikkelingsproces Of The magic moment Ben je klaar voor het meest spannende moment? Zorg dan voor een schaal waarin je azijnzuur en ijzer(II)sulfaat giet. Het zijn deze stoffen die het latente beeld dat op je plaatje staat, zichtbaar zullen maken. “Na al die jaren vind ik het ontwikkelingsproces nog steeds ‘a magic moment’. Na een paar minuten – soms zelfs al na een paar seconden – zal er op je plaatje dat je ondergedompeld hebt in de vloeistof een beeld te voorschijn komen. Nu zie je de kracht van chemische reacties echt in werking.”

Stap 5: tijd om het beeld te fixeren of Trotseer de tijd! Hoe kan je er nu voor zorgen dat het beeld dat je net uit het niets hebt getoverd, niet verdwijnt? “Vergeet niet je beeld te fixeren in een bad met opgelost natriumthiosulfaat. Dit doe je best 3 tot 5 minuten. Daarna hou je het plaatje voor 20 minuten onder stromend water zodat je alle sporen van zilver kan wegspoelen. Je beeld is nu klaar om de tijd te trotseren.”

Is het dat vereeuwigen dat Dennis zo boeit in fotografie? “Ik denk dat ik die passie voor fotografie van m’n grootmoeder geërfd heb. Zij heeft altijd veel gefotografeerd. Maar waar ik dat virus ook opgelopen heb, fotografie bezorgt me vooral veel vreugde. De fotoboeken die ik van m’n verre reizen maak, zijn voor mij bijzonder kostbaar. Niet alleen omdat ze die prachtige reizen vastleggen, maar ook omdat ze wat ik tijdens die reizen voel, opnieuw bij me oproepen.”

Catching the light

Of er nog een andere reden is waarom Dennis zo gefascineerd is door fotografie? “Fotografie betekent letterlijk schrijven met licht. Wist je dat de wereldberoemde achttiende-eeuwse schilder Johannes Vermeer de wetten van de fotografie al benutte in z’n schilderijen? Door licht te laten reflecteren via een prisma op papier, slaagde hij erin zo realistisch en waarheidsgetrouw mogelijk te schilderen. Dat lichtspel kunnen vatten en vastleggen; het is iets om nooit genoeg van te krijgen.”

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?