Gaan algen het voedselprobleem oplossen?

9,6 miljard mensen. Zo veel mensen zullen er in 2050 zijn volgens de prognoses van de VN. Nu zijn we met iets meer dan 7 miljard mensen. Onze winkels liggen misschien wel vol met eten, maar in sommige delen van de wereld is er nu al een tekort aan voedsel. Dat zal in 2050 een nog groter probleem zijn met zo’n 2,5 miljard mensen meer. Ook bij ons.

We moeten dus op zoek gaan naar nieuwe bronnen of vormen van voeding. En alle onderzoekers, ook die uit de chemie en de biowetenschappen, dragen hun steentje daaraan bij. Zie je jezelf al microscopische algen eten bijvoorbeeld?! Het Belgische bedrijf Proviron is alvast mee bezig. Sinds 2007 teelt het zeealgen in bioreactoren die het zelf ontwikkeld heeft.

“Oorspronkelijk was het de bedoeling om biobrandstof te winnen uit de algen”, zegt Dr Tina Rogge, Development manager van Provifeed, de ‘algentak’ van Proviron. “Maar we kwamen al gauw tot het besef dat dat niet realistisch was. De productiekosten lagen te hoog om de productie succesvol uit te bouwen.”

Van biobrandstof tot milieuvriendelijk meel

foto microsoop zeealgen

Toch ging het bedrijf door met de productie van deze minuscule zeealgen, een nannochloropsis-variëteit (zie foto onder microscoop). © Proviron

zeealgen poeder“De algen zijn rijk aan vetten, voedingselementen en Omega 3”, aldus Dr Rogge. “Ze bevatten ook veel antioxidanten, vitaminen en mineralen. In verdroogde en verpoederde vorm zijn deze algen een uitstekend duurzaam voedingssupplement.”© Proviron

 

Maar kunnen we het ook gebruiken om een groot deel van de wereldbevolking mee te voeden?

“We hebben tests uitgevoerd”, zegt de chemica, “en dat is inderdaad denkbaar. In de toekomst willen we deze mogelijkheid verder onderzoeken. Het nannochloropsispoeder dat we vandaag produceren, wordt vooral gebruikt om zeebaars- en goudbrasemlarves mee te voeren. Deze zeevissoorten worden in het Middellandse Zeegebied gekweekt.”

algenmeel concentraatDe Belgische algen worden in Oostende en in de buurt van Antwerpen geproduceerd en omgezet in een groen concentraat dat vacuüm verpakt wordt. Dit deegachtige algenmeel, dat alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat, wordt over het hele Middellandse Zeegebied geleverd. Het dient als voer voor kleine vissen die later als volwassen exemplaar op ons bord belanden.

 

Dit natuurlijke zeevoedsel vormt een uitstekend alternatief voor andere meelsoorten die als visvoer gebruikt worden en vaak onverkochte of onverkoopbare visresten uit (over)bevissing bevatten. Het meel van Proviron is dus niet alleen milieuvriendelijk maar kan ook helpen om overbevissing en uitputting van de oceanen tegen te gaan. © Proviron

Is het niet vreemd dat de chemische industrie zich bezighoudt met de visteelt?

“Zeker niet”, zegt Dr Rogge. “De gedroogde algen die we produceren, zitten ook boordevol chemische bestanddelen die we willen afzonderen, verzamelen en verkopen. Het gaat dan om kleurstoffen of farmaceutische moleculen bijvoorbeeld. Als de algenproductie uitbreidt en zich over de wereld verspreidt, kan deze geteelde biomassa beschouwd worden als een nieuwe, duurzame bron van grondstoffen die interessant zijn voor markten waar natuurlijke additieven almaar populairder worden.”

Hoe gaat het in z’n werk?

De productiecyclus van nannochloropsisalgen start in het Proviron-laboratorium in Hemiksem. Daar worden de babyalgen vermenigvuldigd, waarna ze ondergebracht worden in biofotoreactoren in een gesloten circuit.

Een bioreactor is een vat waarin micro-organismen vermenigvuldigd worden om biomassa te produceren. Om babyalgen te laten groeien en te vermenigvuldigen, is er licht nodig. Vandaar de toevoeging van het voorvoegsel ‘foto-‘.

bioreactor algenDe biofotoreactoren van Proviron staan gewoon in open lucht op de bodem van grote, afgesloten, flexibele en transparante aquaria.

De bioreactor in kwestie is een systeem van transparante plastic leidingen waar het water, de algen, de benodigde voedingsstoffen (voornamelijk CO2, ijzer, stikstof en kalium) doorheen stromen.

De babyalgen ontwikkelen zich in water waarvan de temperatuur stabiel gehouden wordt (op ongeveer 20 graden). De temperatuur blijft constant dankzij de bufferwatermassa in de flexibele aquaria die de bioreactoren beschermen.

© Proviron

Wanneer de algen in een circuit volwassen zijn, worden ze d.m.v. een afzuigsysteem geoogst. Daarna worden ze gecentrifugeerd en in een laboratorium verwerkt. Tijdens de zomer oogst Proviron in Antwerpen dagelijks meerdere kilo’s algen. De jaarproductie bedraagt momenteel 1500 tot 2000 kilo.

In de fabriek worden de algen gevriesdroogd in een grote koeling. De pasta die zo ontstaat, wordt vacuüm verpakt. Het visvoer voor de viskwekerijen is nu klaar voor transport.

Het bioreactorenpark in Antwerpen beslaat 1200 vierkante meter en er staan 60 bioreactoren. Een aantal van deze bioreactoren staat ten noorden van de Antwerpse haven, op een steriel opgehoogd industrieterrein. De kweek legt dus geen beslag op waardevolle landbouwgronden.

 

Artikel geschreven in samenwerking met Daily Science.

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?