Uitgeperste citroenen of toch maar gewoon een condoom?

Uitgeperste citroenen of toch maar gewoon een condoom?

Uitgeperste citroenen, een brouwsel van granaatappelzaden, steentjes of hout. Ware het niet dat er documenten of tekeningen van bestaan, zou niemand vandaag de dag geloven dat men ooit dacht dat dit goede middeltjes waren om een zwangerschap te voorkomen. En toch... 

In de loop der jaren zijn heel wat drankjes en mengsels voor de vrouw uitgevonden opdat ze niet zwanger zou raken. Op een papyrusrol uit 1550 voor Christus met allerlei brouwsels voor medicijnen staat zo’n “anticonceptie-recept”. De vrouw moest een mengsel met onder andere krokodillenpoep inbrengen. De tekst zegt er niet bij of het middeltje ook effectief werkt…

tampon van gomWat wel succesvol was rond die tijd, was de tampon van Arabische gom en dadels. Gom is vocht dat vrijkomt bij de beschadiging van de schors van bepaalde Acacia-bomen. Het zit onder meer in cola of kauwgom. Arabische gom blijkt een zaaddodend effect te hebben, het wordt nu trouwens nog altijd gebruikt in condooms.
© Aoineko, fr.wikipedia via Wikimedia Commons

De oude Grieken en Romeinen zagen weinig heil in brouwseltjes voor vrouwen, zij bonden liever linnen zakjes en geitenblazen rond de penis, de condoom uit de Oudheid als het ware. Het woord condoom komt overigens van de Romeinen: zij noemden het “condus”, wat opvangmiddel betekent. De zakjes en blazen bleken een zeer efficiënt anticonceptiemiddel.

Casanova deed het met een citroen

In de Middeleeuwen is men ook darmen van lammen, kalveren of geiten, vissenhuid of leer gaan gebruiken als “condus”. Eerst drogen, met olie insmeren en ze zijn klaar voor gebruik. Een koordje rond de penis moet de condoom op zijn plaats houden.

Mocht de condoom niet hebben gehouden, of er was er geen voor handen, konden de middeleeuwse vrouwen nog altijd een spoeling doen na de seks met een mengsel van water, zeep, azijn en citroensap. De zuurtegraad van de azijn en citroen zouden het sperma doden.

condoom

Alvast één overtuigd persoon van de heilzame werking van citroenen, zou Giacomo Casanova, de bekende Italiaanse vrouwenverslinder uit de 19e eeuw, zijn. Volgens de legende vroeg hij zijn bedpartners om een halve uitgeperste en gedroogde citroen in te brengen. De schil en de zurigheid van de citroenen moesten voorkomen dat de vrouwen zwanger raakten.

© Matthias Kabel (Own work) via Wikimedia Commons

Rubber brengt verlossing

1844 is zonder meer een mijlpaal in de seksgeschiedenis. De massaproductie van rubberen condooms is toen gestart. Rubber bestond al langer, maar het was niet erg elastisch. Of de eerste rubberen condooms veel soepeler aanvoelden dan een condoom van dierendarm, weten we niet. De eerste condooms waren immers zo dik als een binnenband van een fiets nu.

In de jaren 30 is rubber vervangen door latex en is het condoom meer verfijnd en aangepast. Tegenwoordig zijn er verschillende maten, verschillende diktes, met of zonder ribbels of puntjes, met of zonder smaak of kleur,… Belangrijk is dat je het condoom op de juiste manier aanbrengt.

Ter herinnering, het condoom is het enige voorbehoedsmiddel dat ook beschermt tegen seksueel overdraagbare ziektes zoals aids, syfilis of hepatitis B.

Pil, spiraaltje of pleister: wat te kiezen?

Nog revolutionairder dan het rubberen condoom was de komst van de pil, waarin een combinatie van hormonen zit die de ovulatie remt. In ons land kwam de pil in 1961 op de markt. Sindsdien is de pil ook gaandeweg veiliger en betrouwbaarder geworden.

De pil beïnvloedt de menstruele cyclus van de vrouw. Die duurt tussen de 25 en 35 dagen. Telkens bereidt het lichaam zich voor op een zwangerschap. Een eitje rijpt onder invloed van oestrogeen. Eens rijp reist het eitje door de eileiders naar de baarmoeder, waar het ongeveer twee weken verblijft. Dan komt ook het hormoon progesteron vrij om een innesteling van het eitje in de baarmoeder mogelijk te maken. Is het eitje niet bevrucht, wordt het na twee weken op natuurlijke wijze door bloedverlies weggespoeld uit het lichaam. Dan begint een nieuwe cyclus.

De anticonceptie (of contraceptieve) pil bevat ethinylestradiol en progestageen. Deze synthetische hormonen onderdrukken de werking van het lichaamseigen oestrogeen, waardoor de hersenen geen bevel krijgen om de ovulatie (eisprong) te laten plaatsvinden, om een eitje te laten rijpen dus. Progestageen helpt daarbij. Daarnaast verhindert progestageen dat de baarmoeder zich klaarmaakt voor innesteling. Het slijm in de baarmoeder blijft daardoor ook dikker, waardoor sperma er moeilijker door kan.

Ook de anticonceptiepleister werkt volgens hetzelfde principe. De hormonen worden in dit geval langzaam van uit de pleister via de huid in de bloedbaan vrijgegeven en beïnvloeden de cyclus op dezelfde manier als een klassieke anticonceptiepil.

Je kan ook kiezen voor de vaginale ring die telkens de eerste 3 weken van de cyclus in de vagina moet worden ingebracht. De vaginale ring bestaat uit kunststof en heeft een coating die eveneens ethinylestradiol en progestageen bevat. Het werkt ongeveer zoals de pil en de pleister.

Nog een andere mogelijkheid is het spiraaltje. Er zijn twee soorten: het koperhoudende en het hormoonhoudende spiraaltje. Het koperhoudende spiraaltje wekt een ontstekingsreactie op in de baarmoeder waardoor er stoffen vrijkomen die een zaaddodend effect hebben. De koperionen in het spiraaltje versterken dat effect nog eens. Daardoor raken de zaadcellen niet tot bij de eicel. Het hormoonhoudende spiraaltje geeft het hormoon levonorgestrel af en werkt in op het baarmoederslijmvlies, met als gevolg dat geen innesteling kan gebeuren.

In nood?

Ben je onvoorzichtig geweest, het condoom is gescheurd, en ben je bang voor een ongewenste zwangerschap, dan bestaat er noodanticonceptie. Die is niet zo doeltreffend als het condoom, de pil, pleister, ring of spiraaltje, want de middeltjes zijn alleen doeltreffend als de eisprong nog niet heeft plaatsgevonden. De eicel blijft na de eisprong een paar uur leven, maar zaadcellen leven veel langer. Die kunnen wel een week overleven.

De meest bekende is de morning-afterpil. Dankzij de hormonen in de pil zal de eisprong uitgesteld worden, zal de bevruchting verhinderd worden of zal het eitje niet innestelen. Is het eitje al ingenesteld, dan heeft de morning-afterpil geen nut meer. Je neemt de pil dus best zo snel mogelijk na het onveilige seksuele contact in. Een tweede optie is het koperspiraaltje. Het koperspiraaltje verhindert de innesteling en is nog doeltreffend tot vijf dagen na de eisprong.

 

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?