Wat zijn genetisch gewijzigde organismen?

Wat zijn genetisch gewijzigde organismen?

Genetisch gewijzigde organismen (GGO's) zijn geen superhelden met speciale krachten, maar wel planten en vruchten waarvan een aantal genen zijn gewijzigd. Deze verandering zorgt er bijvoorbeeld voor dat de plant beter groeit of beter beschermd is tegen insecten.

Boeren kruisen al eeuwen het ene gewas met het andere in de hoop een mooiere vrucht of een betere oogst te krijgen. Door selectief de beste planten uit te kiezen of verschillende gewassen met elkaar te kruisen, worden er wel tienduizenden genen uitgewisseld en aangepast. Dat is een soort van natuurlijke genetische wijziging.

Tegenwoordig worden ook nieuwe plantensoorten in een laboratorium gemaakt. Wanneer iemand spreekt over ggo’s, spreekt die meestal over deze soorten.

Er zijn verschillende manieren waarop je in een labo genen in een plant kan veranderen. We bekijken nu even de volgende drie methodes:

  • de shotgun methode
  • de sniper methode
  • de chloroform methode

(1) De shotgun methode verandert met behulp van chemicaliën of UV- of radioactieve straling in het wilde weg een aantal genen. De methode wordt niet zo vaak gebruikt omdat het een beetje is zoals met een geweer op DNA te schieten: je weet op voorhand niet welke genen er geraakt zullen worden en wat het resultaat zal zijn.

De echte wetenschappelijke naam: mutagenese

Voorbeeld:

  • De Star Ruby is een pompelmoes die niet verkleurt.
  • Semi-dwergrijst heeft een hogere opbrengst dan zijn niet aangepaste broertje.


(2) De sniper methode schiet erg nauwkeurig kleine goud- of wolfraamdeeltjes af die bedekt zijn met een nieuwe DNA-sequentie. De zogeheten gene gun schiet die deeltjes in het plantenweefsel, waar het nieuwe DNA door het plantengenoom wordt opgenomen.

De echte wetenschappelijke naam: trans- of cisgenese

Voorbeelden:

  • Gele rijst die meer Provitamine A bevat, wat goed is voor het immuunsysteem en het zicht.
  • Een tarweplant die een stof aanmaakt die bladluizen wegjaagt. Het is dezelfde stof als sommige wilde planten vanzelf aanmaken tegen bladluizen.

(3) De chloroform methode. In plaats van nieuwe genen toe te voegen, wordt met deze methode de activiteit van bepaalde aanwezige genen juist sterk verminderd.

De echte wetenschappelijke naam: Gene silencing

Voorbeeld:
De Arctic Apple is een appel die niet verkleurt als hij aan de lucht wordt blootgesteld en werd op de markt gebracht in de VS. Bekijk het filmpje:
 

Genen uitschakelen en genen inplanten kan enkel onder gecontroleerde omstandigheden in een labo gebeuren. De onderzoekers weten ook perfect welke genen er worden aangepast.

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Meer info over ggo’s vind je op:
www.vib.be
www.biomens.eu
www.growingvoices.eu/mybiotech

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!

Wil je werken in de chemie en de life sciences?