Wetenschap op een plaats delict

Wetenschap op een plaats delict

Dacht je dat het op een crime scene over daders en slachtoffers ging? Mis. Een plaats delict is eigenlijk één groot chemie-experiment. En dat weten de wetenschappers van de politie maar al te goed. Want als deze gespecialiseerde politieagenten zorgvuldig omgaan met bloedsporen, vingerafdrukken en het lichaam zelf, kunnen ze misschien onmisbare informatie ontdekken over wat er precies gebeurd is. Dus betreden de forensische rechercheurs - met pipet en poederkwast in de aanslag - de plaats van een moord, een overval of een auto ongeval. Hoe ze juist te werk gaan om van die vingerafdruk een bewijsstuk te maken? Dat kom je nu te weten.

Euh, forensische onderzoekers?

Een forensische onderzoeker is een wetenschapper die werkt voor het gerecht. Beslissen wie schuldig is aan de criminele feiten doet hij niet. Maar deze wetenschapper probeert wél te achterhalen wat er precies gebeurd is. Dat doet hij of zij door vingerafdrukken op moordwapens bloot te leggen en ze te matchen met een vingerafdruk in de databank. Maar zo’n rechercheur onderzoekt ook of het slachtoffer alcohol of drugs in het bloed had. De politie-wetenschappers vinden zelfs brandversneller terug tussen de resten van een gebouw dat helemaal in zak en as ligt. Door alle puzzelstukjes samen te leggen, geeft de forensisch rechercheur zijn wetenschappelijke advies over wat hij denkt dat er gebeurd is. En dat is natuurlijk cruciaal als we de dader willen klissen.

 

 

 

 

Hoe geraakt zo’n vingerafdruk tot in de rechtbank?

Daarvoor duiken we de chemie in. Een vingerafdruk is eigenlijk een slimmigheidje van de natuur: door onze handpalm ribbels te geven waarop een beetje zweet en vet ligt, kunnen we voorwerpen beter vastpakken. Dat betekent ook dat er een ‘vette’ afdruk zal achterblijven, telkens je iets aanraakt. Kijk maar eens op het scherm van je tablet. Het water, de aminozuren, het zout en de vetten - van je huid en je zweet - blijven er immers aan plakken. En dat in een specifiek patroon, want de vorm van de ribbels zijn bij elke persoon uniek. Geen twee vingerafdrukken op aarde zijn identiek.
En net op die uniekheid spelen forensische onderzoekers in. Ze zetten alle middeltjes in om zouten en vetten duidelijk zichtbaar te maken zodat die unieke vingerafdruk verschijnt. Met heel fijn grijs poeder bijvoorbeeld dat aan vet en vocht blijft kleven.
Er zijn natuurlijk meerdere manieren om vingerafdrukken tevoorschijn te toveren. Afhankelijk van het materiaal waar de vingerafdruk opstaat, is er een andere methode. Zo kun je een blad papier boven verwarmde jodiumkorrels houden. De damp die daarbij vrijkomt reageert met het vet in de vingerafdruk waardoor die een geelbruine kleur krijgt en zichtbaar wordt.
Hout kun je dan weer behandelen met zilvernitraat. Want zout en zilvernitraat vormen samen zilverchloride, en dat kleurt heel duidelijk zwart als je er met een sterke lamp op schijnt. Een beetje zoals een foto wordt ontwikkeld.
Eens de vingerafdruk duidelijk zichtbaar is, wordt er een close-up van genomen en kan die in de databank. Deze afdruk wordt dan vergeleken met vingerafdrukken van de verdachte of afdrukken die bij andere feiten werden gevonden. Hebben we een match? Dan hebben we onze dader!

Wil je meer weten? Dan klik hier.

Hoe weet je zeker of de ene vingerafdruk overeenkomt met de andere?

Wetenschappers bekijken de vingerafdruk tot in de puntjes. Onder een microscoop die de afdrukken wel tien keer vergroot bekijken ze alle lusjes en krulletjes. Telkens een lijntje afwijkt van zijn ‘pad’ of een ander lijntje raakt, markeren ze die plek. Dat gebeurt vandaag uiteraard digitaal, met speciale software op de computer. Maar vroeger kon je echt agenten over foto’s van vingerafdrukken gebogen zien, met een vergrootglas in de hand.
Agenten duiden zo minstens twaalf unieke punten aan, die samen een uniek patroon vormen. Zodra diezelfde punten ook in een vingerafdruk van de verdachte of uit de database gevonden worden, spreken we van een match.

Hebben nergens ter wereld twee mensen dezelfde vingerafdruk?

Eigenlijk is het nooit bewezen dat niemand op aarde een vingerafdruk-dubbelganger heeft. Want niet van iedereen op deze planeet is een vingerafdruk genomen. En toch zijn wetenschappers ervan overtuigd dat een vingerafdruk uniek is. Zelfs bij identieke tweelingen. Hun vingerafdrukken lijken wel op elkaar, maar niet noodzakelijk sterker dan die van andere broers en zussen. Dat heeft ermee te maken dat het basispatroon van een vingerafdruk genetisch bepaald is. Maar de natuur kiest de details wel helemaal willekeurig.

Wist je dat…

... de ribbels van je vingers papillairlijnen worden genoemd? Ze worden gevormd door poriën in je huid die een slinger vormen. De naam komt van papil, wat in het latijn ‘verdikking van de huid’ betekent. 
… zelfs als je vingertoppen gekwetst zijn, je huid in hetzelfde patroon teruggroeit? Je blijft dus je leven lang dezelfde vingerafdruk hebben.
... ook je voetafdruk uniek is, maar forensische onderzoekers daar eigenlijk niet naar zoeken? De meeste daders doen hun schoenen immers niet uit voor ze een misdaad begaan.
… de kunst om vingerafdrukken zichtbaar te maken, te onderzoeken en te identificeren dactyloscopie heet?

Reageer

Fijn dat je van je laat horen!