Woordenboek

Aldehyden

aldehydenEen aldehyde is een organische samenstelling van de familie carbonylverbindingen waarbij een van de primaire carbonatomen (verbonden aan meer dan 1 carbonatoom) in de keten een carbonylgroep draagt.

R= carbonylgroep

formol

De meest eenvoudige aldehyde is formaldehyde (of methanal), ook formol genoemd bij een waterige oplossing.

 

Alcohol

Alchohol is een organische verbinding waarbij een hydrolgroep (-OH) gebonden is aan een koolstofatoom, die op zijn beurt verbonden is aan andere koolstofatomen of waterstofatomen. Onder de alcoholen vallen onder meer methanol (één koolstofatoom: CH3OH), propanol (drie koolstofatomen: CH3CH2CH2OH) en butanol (vier koolstofatomen: C4H9OH).

Alkenen

Alkenen zijn onverzadigde koolwaterstoffen. Typerend is de aanwezigheid van minstens 1 dubbele binding bij een paar koolstofatomen. Deze bindingen zijn altijd normale covalente bindingen. De niet-cyclische alkenen, die slechts 1 dubbele binding hebben, hebben de brutoformule CnH2n, waarbij ‘n’ een natuurlijk getal is groter of gelijk aan 2. Het meest eenvoudige alkeen is ethyleen (ook etheen).

Apocriene zweetklieren

Er bestaan twee soorten zweetklieren, de eccriene en de apocriene. De eccriene zweetklieren scheiden zweet af en spelen een belangrijke rol bij de temperatuurregeling van je lichaam. De apocriene zweetklieren verschillen lichtjes van de eccriene. Ze zijn namelijk groter en scheiden een andere stof af, voornamelijk vetten.

Dopamine

Dopamine is een neurotransmitter die betrokken is bij verschillende functies, zoals het ervaren van genot en blijdschap. Daarnaast is dopamine nodig om de hormonen adrenaline en noradrenaline aan te kunnen maken

Epoxide

Wanneer we het over epoxide hebben, bedoelen we polyepoxideharsen. Dit zijn materialen die eens ze de juiste vorm hebben, door verhitting hard gemaakt worden. Ze behouden hun vorm, zijn bijzonder licht en bieden degelijke mechanische resistentie.
Technisch gesproken gaat het over de aaneenschakeling van driering verbindingen bestaande uit koolstof-koolstof-zuurstof verbinding naar een sterk netwerk van koolstof-koolstof-zuurstof verbindingen

Esters

estersEster is de verzamelnaam van een groep waarbij een atoom met een dubbele binding zowel verbonden is aan een zuurstofatoom als aan een alkoxygroep van het type R-O-R’. Wanneer dit atoom een carbonatoom is, spreken we over carbonzure esters. Deze esters hebben vaak een aangename geur en liggen vaak aan de basis van fruitgeuren. Daarom worden ze ook vaak in parfums gebruikt.

Ether-oxides

etheroxidesDe ether-oxides of ethers zijn organische samenstellingen, met als algemene formules R-O-R’, waarbij R of R’ behoren tot de alkylgroep behoren. Ze worden gebruikt om de functie van alcohol te beschermen bij synthesereacties.

Fenol

Fenol zijn aromatische samenstellingen, waarbij een of meerdere hydroxylgroepen een waterstofatoom op de benzeenring vervangen hebben.

Farnesol

farnesol

Feromoon

Het woord "feromoon" heeft zijn oorsprong in de Griekse woorden 'pheran' en 'horman', en betekent "drager van opwinding”.  Het zijn natuurlijke chemische stoffen geproduceerd door insecten, dieren en mensen om de andere sekse aan te trekken. Ze worden ook wel omschreven als signaalmoleculen, die boodschappen overbrengen tussen individuen van dezelfde soort.

Fluentie

Lichtintensiteit van een laser of licht. Fluentie wordt uitgedrukt in J/cm².

Ketonen

Een keton is een organische samenstelling van de familie carbonylverbindingen waarbij een carbonatoom een carbonylgroep draagt. In tegenstelling tot de aldehyden, gaat het om een secundaire carbonatoom (verbonden aan exact 2 carbonatomen die naast elkaar liggen) die de carbonylgroep draagt.
Een keton bevat dus de sequentie R1-CO-R2, waarbij R1 en R2 carbonketens.

Levonorgestrel

Levonorgestrel is een synthetisch gemaakt progestageenhormoon en heeft ongeveer dezelfde werking als het natuurlijke progesteron. Levonorgestrel is een organische stof met een smal molecule en heeft de formule C21H28O2. De structuur bestaat uit verschillende benzeenringen met zijtakken.

levonorgestrel

Musk xyleen

musk xyleen

Oxytocine

Oxytocine is een hormoon dat in de hersenen wordt aangemaakt en bij vrouwen voorkomt. Ook komt dit hormoon voor bij mannen, onder een andere benaming. Het is vooral verantwoordelijk voor het samentrekken van de baarmoeder tijdens de bevalling en voor het toeschietreflex bij borstvoeding. Soms wordt er kunstmatige oxytocine toegediend om de bevalling op te wekken of bij problemen met de borstvoeding. Het hormoon staat ook wel bekend als het liefdeshormoon omdat het vrijkomt bij alle vormen van intimiteit en gevoel van liefde en warmte (geborgenheid).

Oestrogeen

Oestrogenen worden algemeen gezien als het vrouwelijke hormoon, omdat ze een belangrijk rol hebben bij het ontwikkelen van de vrouwelijke geslachtskenmerken en bij de menstruele cyclus en een zwangerschap.

Het zijn de eierstokken die voor een groot deel de oestrogenen bij vrouwen produceren. Het hormoon omvat estriol, estradiol en estron. Estradiol is het primaire geslachtshormoon bij vruchtbare vrouwen. Het wordt gevormd uit ontwikkelende follikels in de eierstokken.

pH-waarde

De pH-waarde drukt de zuurgraad uit in ons lichaam, en kan variëren van 0 tot 14, waarbij 0 de sterkste zuurgraad vertegenwoordigt. Een pH-waarde van 7 is neutraal en dus optimaal.

Polyetheen

Het polymeer polyetheen (PE) is een veel gebruikt materiaal. Het is de meest gebruikte kunststof (plastic). Polyetheen is het polymeer van etheen. Etheen wordt verkregen door het afbreken van onder andere nafta, een licht derivaat van aardolie. Geschat wordt dat 1,2% van de ontgonnen aardolie gebruikt wordt om polyetheen te produceren. Naargelang de dichtheid wordt een onderscheid gemaakt tussen high density PE of HDPE en low density PE of LDPE. PE wordt in tal van toepassingen gebruikt. Verpakkingen, folies en plastic zakjes zijn de meest verspreide toepassingen. PE is gemakkelijk te recycleren, mits selectieve ophaling.

Polymeer

Een polymeer is een lange ketenmolecule, te vergelijken met een ketting. Eén schakel van de ketting is het monomeer. Wanneer deze met elkaar verbonden worden, creëer je iets nieuw, een polymeer. Het kenmerk van een polymeer is dus dat een zelfde basiseenheid, een monomeer, steeds wordt herhaald.

Polymeer ketenmolecule

Polymethylmethacrylaat

Polymethylmethacrylaat

Polyurethaan

Polyurethaan (PU) is een plasticmateriaal dat in verschillende vormen voorkomt. Het kan zo gemaakt worden dat het stijf of plooibaar is en het is hét materiaal bij uitstek voor een brede waaier aan toepassingen zoals isolatie, auto-onderdelen etc. Polyurethaan is zoals alle plasticsoorten een polymeer en ontstaat door di-isocyanaat (MDI of TDI) met een reeks polyolen te laten reageren tot een urethaanverbinding. Er ontstaat dan een lange keten met afwisselend een hard en een zacht segment. Afhankelijk van het gewenste eindproduct, kan de formule andere ingrediënten bevatten zoals katalysatoren, blaasmiddelen en eventueel brandvertragers. Deze verschillende combinaties maken de productie mogelijk van uiteenlopende producttypes, van sportschoen tot sportauto.

Progesteron

Progesteron is een hormoon dat het vrouwelijke lichaam in de tweede fase van de menstruatiecyclus produceert. Het gele lichaam, het corpus lutheum, in de eierstok produceert de stof. Onder invloed van progesteron wordt de baarmoeder voorbereid op een innesteling van een bevrucht eitje. Blijkt het eitje niet bevrucht, dan zal het corpus lutheum geleidelijk aan minder progesteron produceren. Tijdens een zwangerschap zal het gele lichaam blijven progesteron produceren, totdat de placenta die rol overneemt.

De molecule progesteron heeft als formule C21H30O2.

Progesteron

Serotonine

Serotonine is een stimulerende neurotransmitter die betrokken is bij verschillende alledaagse functies, zoals bijvoorbeeld slaap en emotie. Daarnaast is serotonine belangrijk voor het verwerken van pijnprikkels. Serotonine is een neurotransmitter dat niet afbreekt wanneer het gebruikt is in desynaptische spleet. In plaats daarvan wordt de stof terug opgenomen in de presynaptische cel. Dit proces wordt ‘re-uptake’ van de neurotransmitter genoemd. Depressie wordt vaak geassocieerd met een te laag serotonine-level in de hersenen. Een andere functie die gepaard gaat met serotonine is agressie. Wanneer er weinig serotonine wordt vrijgelaten door de hersenen kan dit namelijk samengaan met agressiviteit.

Serpentinisatie

Dat is een chemische reactie waarbij methaan vrijkomt dankzij de reactie tussen heet water (we weten al dat er op Mars water is in de vorm van ijs) en een gesteente (meer bepaald: magnesium ijzersilicaat, ook gekend als olivine)

Silica

Siliciumdioxide of silica is een oxide van silicium. De moleculeformule is SiO2.

Tetrahydrothiofeen

tetrahydrothiofeen

Trichloroanisole

 Trichloroanisole

Vasopressine

Het antidiuretisch hormoon (ADH), ook bekend als vasopressine, is een neurohormoon dat wordt geproduceerd in de hypothalamus en wordt afgescheiden door de hypofyse. Een van de belangrijkste functies van het ADH is de regulatie van water en vocht in het lichaam. Verschillende omstandigheden kunnen er toe leiden dat het antidiuretisch hormoon wordt afgegeven.